PostgreSQL Kurulumu: Ubuntu, Windows ve Docker Üzerinde Adım Adım (PostgreSQL 18)

PostgreSQL 18 kurulumu için üç yol öneriyoruz: production’daki (üretim ortamındaki) Linux sunucularda resmi PGDG paket deposu, Windows sunucularda postgresql.org’un kurulum sihirbazı, geliştirme ve test ortamlarında ise resmi Docker imajı. Hangi yolu seçerseniz seçin, kurulumun asıl önemli kısmı sonrasında gelir: uygulamaya ayrı bir rol açmak, ağ erişimini dar tutmak ve Türkçe veri için doğru locale’i ilk günden seçmek.

Bu rehberde üç kurulum yöntemini adım adım anlatıyor, ardından yeni bir sunucuyu production’a hazır hale getiren ayarlara geçiyoruz: roller ve parolalar, uzak erişim (listen_addresses ve pg_hba.conf), TLS, Türkçe sıralama kuralları ve ilk gün en sık karşılaşılan hatalar. Komutları temiz bir Ubuntu 24.04 sistemde ve resmi postgres:18 Docker imajında, PostgreSQL 18.6 ile test ettik.

Hangi Kurulum Yöntemini Seçmelisiniz?

Dört yöntem de aynı PostgreSQL sunucusunu kurar. Aralarındaki fark, hangi sürümü alabildiğiniz ve güncellemelerin nasıl geldiğidir.

Hangi sürüm? PostgreSQL 18 güncel ana sürümdür (Ekim 2026 itibarıyla 18.6) ve 14 Kasım 2030’a kadar desteklenir. Uygulama üreticiniz veya kullandığınız bir eklenti daha eski bir sürüm şart koşmuyorsa yeni kurulumlara 18 ile başlayın.

Ubuntu 24.04’te PostgreSQL Kurulumu

Aşağıdaki adımlar postgresql.org’daki resmi talimatları izler. Komutları sudo yetkisine sahip bir kullanıcıyla çalıştırın.

1. PGDG deposunu ekleyin

postgresql-common paketi, PostgreSQL topluluğunun (PGDG) resmi paket deposunu ve imza anahtarını sisteme ekleyen bir script ile gelir. Script onay ister; otomatik kurulumlarda -y parametresini ekleyin.

sudo apt install -y postgresql-common
sudo /usr/share/postgresql-common/pgdg/apt.postgresql.org.sh

Bu adımdan sonra apt-cache madison postgresql komutu, Ubuntu’nun kendi 16.x paketinin yanında PGDG deposundan gelen 18.x paketlerini de listeler.

2. PostgreSQL 18’i kurun

sudo apt update
sudo apt install -y postgresql-18

Paket kurulurken 18/main adlı bir veritabanı kümesi (cluster) otomatik olarak oluşturulur ve çalıştırılır. Testimizde küme şu ayarlarla geldi:

3. Servisi kontrol edin

pg_lsclusters
sudo pg_ctlcluster 18 main status
sudo pg_ctlcluster 18 main restart
sudo pg_ctlcluster 18 main reload

pg_lsclusters, makinedeki her kümenin sürümünü, portunu, durumunu ve dizinlerini gösterir. Her küme aynı zamanda postgresql@18-main adlı bir systemd servisidir; systemctl komutlarını da kullanabilirsiniz.

Hangi değişikliğin neyi gerektirdiğini bilmek, gereksiz yeniden başlatmaları önler: pg_hba.conf değişiklikleri için reload yeterlidir; listen_addresses ve port gibi ayarlar ise servisin yeniden başlatılmasını gerektirir.

4. Uygulama rolünü ve veritabanını oluşturun

Kurulumdan sonra tek veritabanı rolü postgres‘tir ve parolası yoktur. Yerel bağlantılar peer doğrulaması kullandığı için yönetim işlemlerini postgres işletim sistemi kullanıcısıyla yaparsınız:

sudo -u postgres psql -c "SELECT version();"
sudo -u postgres psql -c "CREATE ROLE appuser WITH LOGIN PASSWORD 'ChangeMe-Str0ng!';"
sudo -u postgres psql -c "CREATE DATABASE appdb OWNER appuser;"

Uygulamaları hiçbir zaman postgres rolüyle çalıştırmayın. Her uygulamaya, kendi veritabanının sahibi olan ayrı bir rol verin ve ek yetkileri yalnızca gerçekten gerektiğinde tanımlayın.

5. Parola güvenliğini doğrulayın

PostgreSQL 18 parolaları varsayılan olarak SCRAM-SHA-256 ile saklar. Eski MD5 yöntemi kaldırılma sürecindedir; geri dönmeyin. Aşağıdaki komutlar parolanın doğru biçimde saklandığını ve TCP üzerinden parolayla bağlanılabildiğini doğrular:

sudo -u postgres psql -c "SELECT rolname, left(rolpassword, 14) AS hash_prefix FROM pg_authid WHERE rolname = 'appuser';"
PGPASSWORD='ChangeMe-Str0ng!' psql -h 127.0.0.1 -U appuser -d appdb -c "SELECT current_user, current_database(), inet_server_addr();"

İlk sorgu SCRAM-SHA-256$ önekini döndürmelidir. Script’lerde parolanın komut satırında görünmemesi için PGPASSWORD yerine ~/.pgpass dosyasını kullanın.

Uzak Erişimi Güvenle Açın

Yeni bir kurulum yalnızca sunucunun kendisinden gelen bağlantıları kabul eder. Uzak erişimi iki ayar birlikte yönetir:

Aşağıdaki örnek, appdb veritabanını yalnızca 10.10.20.0/24 uygulama ağından gelen appuser rolüne ve yalnızca şifreli bağlantıyla açar:

sudo -u postgres psql -c "ALTER SYSTEM SET listen_addresses = '*';"
echo "hostssl appdb    appuser    10.10.20.0/24    scram-sha-256" | sudo tee -a /etc/postgresql/18/main/pg_hba.conf
sudo pg_ctlcluster 18 main restart
sudo -u postgres psql -c "SELECT line_number, type, database, user_name, address, auth_method, error FROM pg_hba_file_rules;"

Son sorgu, sunucunun okuduğu kuralları ve hatalı satırları gösterir; her değişiklikten sonra kontrol edin. pg_hba.conf kuralları yukarıdan aşağıya okunur ve eşleşen ilk kural uygulanır. O kuralda doğrulama başarısız olursa sonraki satırlara bakılmaz.

TLS hakkında: hostssl yalnızca şifreli bağlantıları kabul eder. Ubuntu paketi, kendinden imzalı bir sertifikayla TLS’i açık getirdiği için şifreleme hemen çalışır. Testimizde izin verilen ağdaki istemci TLS 1.3 ile bağlandı; aynı istemci şifrelemeyi kapattığında “no pg_hba.conf entry” hatasıyla reddedildi. İstemcilerin sunucu kimliğini doğrulaması gerekiyorsa (sslmode=verify-full) kendinden imzalı sertifikayı kurumunuzun sertifika otoritesinden alınmış bir sertifikayla değiştirin.

Windows’ta PostgreSQL Kurulumu

postgresql.org’un Windows sayfası, PostgreSQL sunucusunu, pgAdmin yönetim aracını ve StackBuilder’ı (eklenti ve sürücü indirme aracı) bir arada kuran bir sihirbaza yönlendirir. PostgreSQL 18 kurulum dosyası Windows Server 2025 ve 2022 üzerinde test edilmiştir.

1. PostgreSQL 18 kurulum dosyasını postgresql.org/download/windows/ adresinden indirin ve yönetici olarak çalıştırın.
2. Kurulum dizinini onaylayın.
3. Bileşenleri seçin: PostgreSQL Server, pgAdmin 4, Stack Builder ve Command Line Tools. psql ve pg_dump gibi araçları kuran Command Line Tools’u mutlaka seçili bırakın.
4. Veri dizinini seçin. Sunucularda sistem diski yerine veritabanı için ayrılmış diski kullanın.
5. postgres yönetici rolünün parolasını belirleyin ve kurumsal parola yöneticinizde saklayın.
6. Başka bir PostgreSQL kurulumu yoksa varsayılan 5432 portunu koruyun.
7. Locale’i seçin. Bu seçim, veritabanlarının varsayılan sıralama kurallarını belirler.
8. Kurulumu tamamlayın. PostgreSQL bundan sonra bir Windows servisi olarak çalışır.

Windows’a özgü üç noktaya dikkat edin:

Kurulumdan sonra paketle gelen psql ile bağlanabilirsiniz:

psql "host=127.0.0.1 port=5432 dbname=postgres user=postgres"

Rol, veritabanı ve pg_hba.conf kuralları Linux’takiyle aynıdır.

Docker ile PostgreSQL 18

Geliştirme ve test ortamları için resmi imaj saniyeler içinde çalışan bir sunucu sağlar. Adlandırılmış bir volume, container silinse veya yenilense bile verinin korunmasını sağlar.

docker run -d --name pg18 \
  -e POSTGRES_USER=appuser \
  -e POSTGRES_PASSWORD='ChangeMe-Str0ng!' \
  -e POSTGRES_DB=appdb \
  -p 127.0.0.1:5432:5432 \
  -v pg18data:/var/lib/postgresql \
  --restart unless-stopped \
  postgres:18
docker logs pg18
docker exec -it pg18 psql -U appuser -d appdb

İlk açılışta imaj kümeyi oluşturur, belirttiğiniz rolü ve veritabanını açar. Bağlanmadan önce docker logs çıktısında “PostgreSQL init process complete; ready for start up.” satırını bekleyin. -p 127.0.0.1:5432:5432 parametresi portu yalnızca host makinenin kendisine açar. Testimizde oluşturduğumuz tablo, container silinip aynı volume ile yeniden başlatıldıktan sonra yerinde duruyordu.

Docker imajının pratikte önemli üç davranışı vardır:

Türkçe Veri İçin Doğru Locale

Verileriniz Türkçe ise locale kararını küme veya veritabanını oluşturmadan önce verin. Varsayılan C.UTF-8 locale’i “istanbul ılık” ifadesini “ISTANBUL ILIK” olarak büyütür ve noktalı İ harfini kaybeder. ICU tabanlı tr-TR locale’i ise doğru sonucu, yani “İSTANBUL ILIK”i döndürür ve ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerini Türk alfabesine göre sıralar.

Bir veritabanının locale sağlayıcısı sonradan değiştirilemez; seçimi oluşturma anında yapın:

# Ubuntu: a new cluster with an ICU Turkish default (options after -- go to initdb)
sudo pg_createcluster 18 trmain --port 5433 --start -- --locale-provider=icu --icu-locale=tr-TR --locale=C.UTF-8

# Docker: pass the same options to initdb on first start
docker run -d --name pg18tr -e POSTGRES_PASSWORD='ChangeMe-Str0ng!' \
  -e POSTGRES_INITDB_ARGS="--locale-provider=icu --icu-locale=tr-TR" \
  -v pg18trdata:/var/lib/postgresql postgres:18

Mevcut bir kümede, yalnızca tek bir veritabanını Türkçe kurallarla oluşturup sonucu kontrol edebilirsiniz:

CREATE DATABASE trdb TEMPLATE template0 ENCODING 'UTF8'
  LOCALE_PROVIDER icu ICU_LOCALE 'tr-TR' LOCALE 'C.UTF-8';
-- connect to trdb, then:
SELECT datname, datlocprovider, datlocale FROM pg_database WHERE datname = 'trdb';
SELECT upper('istanbul ılık') AS upper_tr, lower('İSTANBUL IŞIK') AS lower_tr;

Kurulum Sonrası Kontrol Listesi

Sık Karşılaşılan Hatalar ve Çözümleri

Aşağıdaki hataların tamamıyla bu rehberi hazırlarken yaptığımız testlerde karşılaştık.

Ne Zaman Uzman Desteği Almalısınız?

Bir test sunucusu birkaç saatlik bir iştir. Aşağıdaki durumlarda ise deneyimli bir ekiple çalışmanızı öneririz:

• Sunucu production verisi tutacak ve tanımlı bir yedekleme ve geri dönüş (point-in-time recovery) planı gerekiyor.
• Yüksek erişilebilirlik gerekiyor: bekleme sunucuları, otomatik failover veya ikinci bir lokasyon.
• Uygulamalar farklı ağlardan veya bir bağlantı havuzu üzerinden bağlanıyor ve erişimin güvenlik denetiminden geçmesi gerekiyor.
• İş yükü, bellek, checkpoint ve autovacuum ayarlarının performansı doğrudan belirlediği büyüklükte.
• Yeni sunucu SQL Server’ın, Oracle’ın veya desteği biten bir PostgreSQL sürümünün yerini alıyor.

Aryasoft’un yalnızca kıdemli uzmanlardan oluşan ekibi, SQL Server için sunduğu tüm hizmetleri PostgreSQL için de sunuyor: kurulum ve sıkılaştırmadan (hardening) performans iyileştirmeye ve sürüm yükseltmeye kadar. PostgreSQL hizmetlerimize göz atabilir, yeni sunucunuzun 8×5 veya 7×24 bakım-destek kapsamında uzaktan veritabanı yöneticisi (Remote DBA) tarafından takip edilmesini istiyorsanız yönetilen veritabanı hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

Bu rehberdeki teknik bilgiler Ekim ve Kasım 2026’da aşağıdaki resmi dokümantasyonla karşılaştırıldı. Sürümler ve paket ayrıntıları değişebilir; kurulumdan önce ilgili sayfadan teyit edin.

1. PostgreSQL: Linux indirmeleri (Ubuntu)
2. PostgreSQL Wiki: Apt deposu
3. PostgreSQL: Windows kurulum dosyaları
4. PostgreSQL: Versioning Policy
5. PostgreSQL 18 sürüm notları
6. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: The pg_hba.conf File
7. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Peer Authentication
8. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Password Authentication
9. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Connections and Authentication
10. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Secure TCP/IP Connections with SSL
11. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: ALTER SYSTEM
12. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: CREATE DATABASE
13. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: initdb
14. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Collation Support
15. PostgreSQL 18 dokümantasyonu: Authentication Problems
16. Ubuntu Server dokümantasyonu: Install and configure PostgreSQL
17. Docker Hub: postgres resmi imajı