SQL Server Autogrowth Ayarları: Veri ve Log Dosyası Büyümesi Nasıl Ayarlanır?

Günün en yoğun saatinin ortasındasınız. Bir veri dosyasında yer kalmıyor, SQL Server dosyayı büyütmeye başlıyor ve yazma yapması gereken her session bekliyor. Büyüme büyükse ve disk yavaşsa sorgular timeout’a düşüyor. Bu transaction log’da oluyorsa veritabanındaki her yazma işlemi bekliyor. Kimse bir şey değiştirmedi; yıllar önce seçilmiş bir autogrowth ayarı en kötü anda devreye girdi, o kadar.

Bu rehberde SQL Server autogrowth’un nasıl çalıştığını, eski varsayılanların ve yüzde büyümenin neden sorun çıkardığını, veri ve log dosyaları için makul büyüme değerlerinin nasıl seçileceğini ve veritabanlarınızın şu anda ne sıklıkla büyüdüğünü nasıl göreceğinizi anlatıyoruz.

Önerilen Ayarlar Bir Bakışta

Autogrowth Nedir, Ne Değildir?

Her SQL Server veri ve log dosyasının bir FILEGROWTH ayarı vardır: dosyada yer kalmadığında SQL Server’ın dosyaya eklediği miktar. Autogrowth, beklenmedik şekilde dolan bir veritabanının çalışmaya devam etmesini sağlar. Veritabanı boyutunu yönetme yöntemi olarak düşünülmemiştir.

Bir Autogrowth Olayı Sırasında Ne Olur?

• Büyümeyi tetikleyen transaction büyüme bitene kadar bekler. Büyüme uzun sürerse sorgu timeout hatasıyla düşebilir.
• Log büyümesi bütün yazanları bekletir. Transaction log büyürken, log’a yazması gereken diğer her transaction büyüme tamamlanana kadar beklemek zorundadır.
• Log dosyaları sıfırlanır. Yeni log alanı kullanılmadan önce sıfırlarla doldurulmalıdır; bu yüzden yavaş depolamada büyük bir log büyümesi uzun sürebilir. Instant file initialization yalnızca veri dosyalarına yardım eder, bir istisnayla: SQL Server 2022’den itibaren 64 MB’a kadar olan log büyümeleri de bundan faydalanabilir.
• Veri dosyaları neredeyse anında büyüyebilir; tabii SQL Server servis hesabı için instant file initialization açıksa. Kapalıysa veri dosyası büyümesi de sıfırlanır.
• Çok sayıda küçük büyüme dosyaları diskte parçalar ve log için fazla sayıda virtual log file (VLF) oluşturur; bu da açılışı, restore’u, log backup’ları ve replikasyonu yavaşlatır. SQL Server VLF Sayısı yazımıza bakabilirsiniz.

Varsayılanlar ve Eski Veritabanlarının Neden Kötü Ayarları Var?

Eski sürümlerde oluşturulan veritabanları, yeni bir sunucuya yükseltildiklerinde, restore ya da attach edildiklerinde ayarlarını korur. Bu yüzden 200 GB’lık bir production veritabanının, bir upgrade’den yıllar sonra bile veri dosyasını 1 MB’lık adımlarla ya da log’unu %10 ile büyüttüğünü görmek çok yaygındır.

Yüzde Büyüme Neden Bir Tuzaktır?

Yüzde büyüme uyarlanabilir görünür, ama iki uçta da kötü davranır:

• Küçük dosyalar minik adımlarla büyür: 50 MB’lık bir log’un %10’u 5 MB’tır; yoğun bir gün yüzlerce büyüme ve binlerce VLF demektir.
• Büyük dosyalar devasa ve öngörülemez adımlarla büyür: 500 GB’lık bir log’un %10’u, bütün yazanlar beklerken sıfırlanması gereken 50 GB’tır; bir sonraki büyüme ise daha da büyüktür.

Büyüme Değerlerini Seçmek

Tek bir doğru sayı yoktur; dosya boyutuna, veritabanının ne hızla büyüdüğüne, depolama hızına ve instant file initialization’ın açık olup olmadığına bağlıdır. Microsoft test için kabaca dosya boyutunun sekizde biri kuralını önerir. Pratikte biz aşağıdaki gibi sabit MB değerleriyle başlıyor, gerçek büyüme olaylarını izledikten sonra ayarlıyoruz:

MAXSIZE ve disk alanı

Microsoft ayrıca her dosyada MAXSIZE ayarlanmasını önerir; böylece kontrolden çıkan bir dosya bütün diski tüketip diğer veritabanlarını da durduramaz. MAXSIZE’a ulaşan bir dosya büyümeyi bırakır ve yazma işlemleri hata alır; bu yüzden bir limit ancak izlemeyle birlikte anlamlıdır. Autogrowth diskteki boş alanın ötesine de büyüyemez: disk alanını izlemeye devam edin ve dolmadan çok önce alert verin. SQL Server Alert’leri yazımıza bakabilirsiniz.

Bir filegroup’ta birden fazla dosya

SQL Server yeni veriyi bir filegroup’taki dosyalara boş alanlarıyla orantılı olarak dağıtır. Bir dosya büyüyüp diğerleri büyümezse, yeni yazmalar büyüyen dosyada yoğunlaşır ve denge bozulur. Bir filegroup’taki bütün dosyalara aynı boyut ve büyüme ayarını verin. SQL Server 2016’dan itibaren bir filegroup AUTOGROW_ALL_FILES olarak ayarlanabilir; böylece bütün dosyaları birlikte büyür. Bu tempdb için varsayılandır; kullanıcı filegroup’larında varsayılan ise AUTOGROW_SINGLE_FILE‘dır.

Mevcut Ayarlarınızı Kontrol Edin

Bu sorgu instance’taki her veri ve log dosyasını boyutu, büyüme ayarı ve maksimum boyutuyla listeler ve dikkat gerektiren ayarları işaretler:

SELECT DB_NAME(mf.database_id) AS database_name,
       mf.name AS logical_name,
       mf.type_desc,
       CAST(mf.size AS bigint) * 8 / 1024 AS size_mb,
       CASE WHEN mf.is_percent_growth = 1
            THEN CAST(mf.growth AS varchar(10)) + ' %'
            ELSE CAST(CAST(mf.growth AS bigint) * 8 / 1024 AS varchar(10)) + ' MB' END AS growth,
       CASE WHEN mf.max_size = -1 THEN 'UNLIMITED'
            ELSE CAST(CAST(mf.max_size AS bigint) * 8 / 1024 AS varchar(20)) + ' MB' END AS max_size,
       CASE WHEN mf.growth = 0 THEN 'Autogrowth OFF'
            WHEN mf.is_percent_growth = 1 THEN 'Percent growth'
            WHEN CAST(mf.growth AS bigint) * 8 / 1024 < 64 THEN 'Growth below 64 MB'
            ELSE '' END AS attention
FROM sys.master_files AS mf
ORDER BY attention DESC, database_name, mf.type;

Ayarları Düzeltin

FILEGROWTH kesinti olmadan, online değiştirilebilir. Bu script, yüzde büyüme ya da 64 MB’ın altında bir adım kullanan dosyalar için ALTER DATABASE komutlarını üretir; çalıştırmadan önce üretilen değerleri gözden geçirin:

SELECT N'ALTER DATABASE ' + QUOTENAME(DB_NAME(mf.database_id))
     + N' MODIFY FILE (NAME = N''' + mf.name + N''', FILEGROWTH = '
     + CASE WHEN mf.type = 1 THEN N'512MB'                                  -- log
            WHEN CAST(mf.size AS bigint) * 8 / 1024 < 10240  THEN N'256MB'  -- 10 GB altı veri
            WHEN CAST(mf.size AS bigint) * 8 / 1024 < 102400 THEN N'1024MB' -- 10-100 GB veri
            ELSE N'2048MB' END                                              -- 100 GB üstü veri
     + N');' AS to_execute
FROM sys.master_files AS mf
JOIN sys.databases AS d ON d.database_id = mf.database_id
WHERE d.state_desc = N'ONLINE' AND d.is_read_only = 0
  AND mf.type IN (0, 1)
  AND mf.growth <> 0
  AND (mf.is_percent_growth = 1 OR CAST(mf.growth AS bigint) * 8 / 1024 < 64)
ORDER BY DB_NAME(mf.database_id), mf.type;

model veritabanını unutmayın: yeni veritabanları ayarlarını ondan devralır; model’i düzeltmek sorunun geri gelmesini önler. Bir log zaten binlerce küçük adımla büyüdüyse, yalnızca FILEGROWTH’u değiştirmek mevcut VLF’leri ortadan kaldırmaz; VLF rehberimizdeki adımları izleyin.

Veritabanlarınız Ne Sıklıkla Büyüyor?

Default trace her autogrowth olayını, ne kadar sürdüğüyle birlikte kaydeder. Bu sorgu onu okur:

DECLARE @path nvarchar(260) =
    (SELECT REVERSE(SUBSTRING(REVERSE(path), CHARINDEX(N'\', REVERSE(path)), 260)) + N'log.trc'
     FROM sys.traces WHERE is_default = 1);

SELECT t.DatabaseName,
       t.FileName,
       CASE t.EventClass WHEN 92 THEN 'Data' WHEN 93 THEN 'Log' END AS file_type,
       t.StartTime,
       t.Duration / 1000 AS duration_ms,
       CAST(t.IntegerData AS bigint) * 8 / 1024 AS growth_mb
FROM sys.fn_trace_gettable(@path, DEFAULT) AS t
WHERE t.EventClass IN (92, 93)   -- Data File Auto Grow, Log File Auto Grow
ORDER BY t.StartTime DESC;

Günde çok sayıda büyüme, mesai saatlerinde gerçekleşen büyümeler ya da milisaniyeler yerine saniyeler süren büyümeler; dosyanın küçük boyutlandırıldığının ya da büyüme adımının yanlış olduğunun işaretleridir. Default trace sınırlı bir geçmiş tutar; düzenli kontrol edin ya da aynı olayları Extended Events ile yakalayın.

AUTO_SHRINK: Kapatın

SELECT name FROM sys.databases WHERE is_auto_shrink_on = 1; ile kontrol edin. Tek seferlik bir shrink’in ne zaman ve nasıl uygun olduğu için SQL Server Shrink İçin Best Practices yazımıza bakabilirsiniz.

Test Edilen Sürüm Notları

Son doğrulama: 19 Ekim 2026. Aşağıdaki iddialar bu tarihte Microsoft Learn üzerinden okundu. T-SQL örnekleri SQL Server 2025 (build 17.0.4055.5) üzerinde test edilmiştir.

Resmi Davranış, Aryasoft Saha Notu ve Bizim Önerimiz

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar (Microsoft Learn)

Bu rehberdeki teknik iddialar 19 Ekim 2026 tarihinde aşağıdaki birincil kaynaklara karşı kontrol edildi. Microsoft dokümantasyonu her an değişebilir; üretimde değişiklik yapmadan önce sürüme özel ayrıntıları yeniden doğrulayın.

• SQL Server’da autogrow ve autoshrink ayarlarına ilişkin hususlar
• ALTER DATABASE (Transact-SQL) dosya ve filegroup seçenekleri
• Veritabanı instant file initialization
• Transaction log dosyasının boyutunu yönetme
• SQL Server transaction log mimarisi ve yönetim kılavuzu (VLF)
• model veritabanı