İÇİNDEKİLER
- •Hangi Azure SQL seçeneği size uygun?
- •Üç Seçenek Bir Dakikada
- •Karşılaştırma Tablosu
- •Hangi Durumda Hangisi?
- •Ağ ve Güvenlik Farkları
- •Maliyet Modeli: Aslında Neyi Karşılaştırıyorsunuz?
- •Geçiş Açısından Sonuçlar
- •Sık Yapılan Hatalar
- •Sık Sorulan Sorular
- •Aryasoft Azure SQL Kararına Nasıl Yaklaşıyor?
- •Kaynaklar
- •Taşımadan önce doğru Azure SQL hedefini seçin
Tek bir veritabanına sığan yeni veya bulut-native uygulamalar için Azure SQL Database’i seçin. SQL Server Agent ve veritabanları arası sorgu gibi instance seviyesi özelliklere ihtiyaç duyan, ancak işletim sistemi erişimi gerekmeyen mevcut SQL Server uygulamalarının çoğu için Azure SQL Managed Instance’ı seçin. İşletim sistemi seviyesinde kontrol, tam motor uyumu veya PaaS’ın desteklemediği bir ihtiyaç varsa Azure VM üzerinde SQL Server kullanın.
Bu üç cevap vakaların çoğunu kapsar, ancak bir geçişin hafta sonu işi mi yoksa altı aylık bir yeniden tasarım mı olacağını ayrıntılar belirler. Bu rehber, Microsoft’un güncel dokümantasyonuna dayanarak üç seçeneği özellikler, limitler, ağ, maliyet modeli ve geçiş yolu açısından karşılaştırır ve kendi iş yükünüzle adım adım izleyebileceğiniz bir karar ağacıyla biter.
Hangi Azure SQL seçeneği size uygun?
Ücretsiz bir değerlendirme görüşmesinde SQL Server ortamınızı, bağımlılıklarınızı ve hedeflerinizi konuşalım; hangi seçeneğin neden uygun olduğunu birlikte netleştirelim.
Üç Seçenek Bir Dakikada
Azure SQL Database, hizmet olarak veritabanıdır (DBaaS). Mantıksal bir sunucu üzerinde tek bir veritabanı veya elastic pool alırsınız; motoru, yamaları, yedeklemeyi ve yüksek erişilebilirliği Microsoft işletir. Serverless compute destekler ve Hyperscale katmanında depolama 128 TB’a kadar ölçeklenir. Uygulamalar için tasarlanmıştır; bütün bir SQL Server instance’ını taşımak için değil.
Azure SQL Managed Instance da PaaS’tır, ancak temel birim veritabanı değil instance’tır: kaynakları paylaşan sistem ve kullanıcı veritabanları kümesi, SQL Server motoruyla neredeyse %100 uyumlu. Sanal ağınızın içinde çalışır ve Microsoft’un buluta geçişlerin çoğu için en iyi hedef olarak konumlandırdığı seçenektir.
Azure VM üzerinde SQL Server altyapı olarak hizmettir (IaaS). Windows veya Linux sanal makinesinde normal bir SQL Server çalıştırırsınız; motor ve işletim sistemi üzerinde tam kontrol sizdedir, VM’in, yama stratejisinin, yedeklemenin ve yüksek erişilebilirlik tasarımının sorumluluğu da öyle.
Karşılaştırma Tablosu
Tablo, kararı en sık değiştiren farkları özetler. Limitler yazım anındaki değerlerdir ve hizmet katmanına, donanıma ve bölgeye göre değişir.
| Azure SQL Database | Azure SQL Managed Instance | Azure VM’de SQL Server | |
|---|---|---|---|
| Hizmet modeli | PaaS, veritabanı kapsamlı (tek veritabanı, elastic pool) | PaaS, instance kapsamlı (dedicated, sizin VNet’inizde) | IaaS, VM’i ve SQL Server’ı siz yönetirsiniz |
| En uygun kullanım | Yeni veya bulut-native uygulamalar, çok veritabanlı SaaS, değişken yük | Mevcut SQL Server uygulamalarını asgari değişiklikle taşımak | OS erişimi, tam uyum, özel sürümler veya aynı sunucuda ek yazılım |
| Özellik kapsamı | Veritabanı seviyesi özelliklerin çoğu; birçok instance seviyesi özellik yok | Belgelenmiş istisnalar dışında neredeyse tüm veritabanı ve instance seviyesi özellikler | Kurulu SQL Server sürümüyle tam uyum |
| SQL Server Agent | Hayır, elastic jobs kullanılır | Evet (belgelenmiş farklarla) | Evet |
| Veritabanları arası sorgu ve transaction | Veritabanları arası sorgu: hayır, elastic query kullanılır. Veritabanları arası transaction: hayır | Evet, instance içinde | Evet |
| Linked server, Database Mail | Hayır | Evet (linked server yalnızca SQL Server ve SQL Database’e, dağıtık transaction olmadan) | Evet |
| OS erişimi, sunucuda ek yazılım | Hayır | Hayır | Evet |
| Recovery model | Yalnızca Full | Yalnızca Full | Simple ve bulk-logged dahil hepsi |
| En büyük depolama | 128 TB’a kadar (Hyperscale) | 16 TB, Next-gen General Purpose’ta 32 TB; Business Critical limitleri donanıma ve vCore sayısına bağlı | Microsoft’un karşılaştırma tablosuna göre 256 TB’a kadar instance |
| Birim başına veritabanı | Mantıksal sunucu başına çok sayıda (paylaşımlı kaynak için elastic pool) | 100 kullanıcı veritabanı (General Purpose, Business Critical), 500 (Next-gen General Purpose) | VM ve depolamanın kaldırabildiği kadar |
| Ağ | Güvenlik duvarı kurallarıyla public endpoint; Private Link mevcut | Yerel VNet, dedicated ve delegated subnet; isteğe bağlı public ve private endpoint | Kendi VNet’iniz, private IP, kendi güvenlik duvarı tasarımınız |
| Yama, yedekleme, HA | Dahili; zone redundancy mevcut | Dahili; zone redundancy mevcut | Sizin tasarımınız; IaaS Agent eklentisiyle otomatik yedekleme ve yama mümkün |
| Erişilebilirlik SLA’sı | Kurumsal sınıf SLA, zone redundancy ile daha yüksek | Kurumsal sınıf SLA, zone redundancy ile daha yüksek | SLA sanal makineleri kapsar, SQL Server sürecini değil; veritabanı HA’sı için Always On veya benzeri gerekir |
| Faturalama modeli | Saatlik (serverless: saniyelik), katman ve compute boyutuna göre | Saatlik, katman ve compute boyutuna göre; instance pool; durdur-başlat (General Purpose) | VM compute, SQL Server lisansı (dakika bazlı veya kendi lisansınız) ve diskler |
| Azure Hybrid Benefit | Evet, yalnızca provisioned vCore compute | Evet | Evet, kesintisiz değiştirilebilir |
| Şirket içi SQL Server’dan geçiş eforu | En yüksek: instance seviyesi bağımlılıklar yeniden düzenlenmeli | Düşük-orta: önce değerlendirme, sonra restore, link veya log replay | En düşük: aynı motor, aynı OS seviyesi model |
Depolama satırları farklı şeyleri karşılaştırır: SQL Database’te tek bir veritabanı, Managed Instance’ta instance depolaması, VM’de ise instance’ın toplam depolaması. Bunları büyüklük mertebesi olarak okuyun; kesin değerler için katmanınıza, donanımınıza ve bölgenize ait güncel resource limits sayfasına bakın.
Hangi Durumda Hangisi?
Soruları sırayla yanıtlayın ve geçerli olan ilkinde durun. Sıra önemlidir: ilk sorular seçenekleri kesin teknik nedenlerle eler, sonrakiler uyum ve maliyetle ilgilidir.
Hepsinden önce gelen bir soru var: veri nerede durabilir? Örneğin bankalar, BDDK’nın bilgi sistemleri yönetmeliği gereği birincil ve ikincil sistemlerini Türkiye’de tutmak zorundadır; yurt dışındaki bir Azure bölgesinde işlenen kişisel veri de KVKK açısından yurt dışına aktarım sayılır. Bölge seçimini ve hukuki değerlendirmeyi en başta netleştirin; çünkü bunlar, teknik sorulardan önce bir hedefi eleyebilir.
- İşletim sistemine erişim veya SQL Server’ın yanında kurulu yazılım gerekiyor mu? Örnekler: üçüncü taraf ajanlar, SSRS veya büyük bir toplu yükleme veritabanı için simple recovery model. Azure VM’de SQL Server seçin. Managed Instance SSRS’i hizmet olarak çalıştıramaz; yalnızca VM’deki bir rapor sunucusunun katalog veritabanlarına ev sahipliği yapabilir.
- PaaS seçeneklerinin sunmadığı bir SQL Server sürümü, özelliği veya ayarı gerekiyor mu? FILESTREAM ve FileTable tipik örneklerdir. Kurduğunuz sürümle tam uyum sunan tek seçenek VM’dir. Azure VM’de SQL Server seçin.
- Tek bir veritabanı, managed instance depolama limitinden (16 TB, Next-gen General Purpose’ta 32 TB) büyük mü? Instance seviyesi özelliklere de ihtiyaç duyuyorsa Azure VM’de SQL Server seçin. Duymuyorsa 128 TB’a kadar ölçeklenen Azure SQL Database Hyperscale‘e bakın.
- Uygulama SQL Server Agent job’ları, veritabanları arası sorgu veya transaction, linked server, Database Mail ya da CLR gibi instance seviyesi özelliklere bağımlı mı? Azure SQL Managed Instance seçin.
- Çok veritabanlı bir SQL Server uygulamasında en az değişikliği, ama yama yapılacak VM olmamasını mı istiyorsunuz? Azure SQL Managed Instance seçin. Karar vermeden önce bir değerlendirme çalıştırın; belgelenmiş istisnaları baştan öğrenmiş olursunuz.
- Yeni veya bulut-native bir uygulama, tek bir uygulama veritabanı ya da çok sayıda veritabanı ve dengesiz yük içeren çok kiracılı bir tasarım mı var? Azure SQL Database seçin; uygun yerlerde serverless compute veya elastic pool kullanın.
Uyarı
“Yönetilen”, “SQL Server ile birebir aynı” demek değildir. 4. sorunun cevabı kritik tek bir job veya veritabanları arası sorgu için bile evet ise Azure SQL Database uygulamada değişiklik zorunlu kılar. Bu bağımlılıkları geçiş anında değil, değerlendirme aşamasında bulun.
Ağ ve Güvenlik Farkları
Günlük tasarımda üç seçeneğin en çok ayrıştığı yer ağdır.
- Azure SQL Database: güvenlik duvarı kurallarıyla kontrol edilen public endpoint üzerinden erişilir; özel bağlantı için Private Link kullanılabilir.
- Azure SQL Managed Instance: yalnızca managed instance’lara ayrılmış ve
Microsoft.Sql/managedInstanceskaynak sağlayıcısına delege edilmiş bir subnet’e dağıtılır. Subnet’te bir network security group ve bir route table bulunmalı, ayrıca Microsoft en az 32 IP adresi şart koşar. Varsayılan endpoint VNet-local’dır; public endpoint (3342 numaralı port) ve private endpoint’ler isteğe bağlıdır. - Azure VM’de SQL Server: kendi sanal ağınızdaki, private IP adresli bir VM. Güvenlik duvarı, işletim sistemi yamaları ve endpoint’lerin dışarıya açılması sizin tasarımınızdır.
Aryasoft saha notu: Managed Instance için subnet, DNS ve güvenlik duvarı tasarımını dağıtım ayrıntısı değil, ilk haftanın kararı olarak ele alın. Subnet dedicated ve delegated olduğundan, kalabalık bir ağda sonradan düzenlemek genellikle baştan planlamaktan daha zordur.
Maliyet Modeli: Aslında Neyi Karşılaştırıyorsunuz?
Fiyatlar bölgeye, katmana, para birimine ve sözleşmeye göre değiştiği için burada fiyat vermiyoruz. Rakamlar için Microsoft’un fiyat sayfalarını ve fiyat hesaplayıcısını kullanın. Bu rehberin söyleyebildiği, her seçeneğin hangi maliyet kalemlerini taşıdığıdır; böylece benzeri benzerle karşılaştırırsınız.
- Azure SQL Database: hizmet katmanına ve compute boyutuna göre faturalanır. Serverless compute, compute’u saniye bazında faturalar.
- Azure SQL Managed Instance: katman, compute ve depolamaya göre saatlik faturalanır; instance pool ve rezervasyonla maliyet düşürülebilir. General Purpose katmanında instance kullanılmadığında durdurulabilir; durduğu sürece yalnızca veri ve yedek depolaması ödenir. Durdur-başlat; zone redundancy, failover group, instance pool ve Managed Instance link ile kullanılamaz, bu yüzden üretimden çok geliştirme ve test ortamlarına uyar.
- Azure VM’de SQL Server: VM, SQL Server lisansı (platform imajlarında dakika bazlı, kendi lisansınızı getirmediğiniz sürece) ve diskler için ödersiniz. Yüksek erişilebilirlik için gereken ek VM’ler, depolama ve lisanslar ayrıca faturalanır.
- Azure Hybrid Benefit: Software Assurance ile mevcut SQL Server lisanslarını üç seçeneğe de atayıp lisans bileşeninde indirim alabilirsiniz. SQL Database’te yalnızca provisioned vCore compute için geçerlidir; serverless ve DTU tabanlı veritabanlarında geçerli değildir.
Adil bir karşılaştırma, PaaS seçeneklerinin ortadan kaldırdığı emeği de içerir: yama, yedekleme zamanlaması, HA tasarımı ve motor yükseltmeleri. Core ve CAL lisanslarının ve Software Assurance’ın bu modellerle nasıl etkileştiği için SQL Server lisanslama rehberimize bakın.
İpucu
vCore başına fiyatı değil, iş yükü başına toplam maliyeti karşılaştırın. PaaS fiyatı lisansı, yamayı, yedek depolamasını ve HA replikalarını zaten içerir; VM fiyatı ise karşılaştırılabilir hale gelmeden önce ikinci bir VM, ek diskler ve kendi yönetim emeğinizle tamamlanmalıdır.
Geçiş Açısından Sonuçlar
Her hedefin Microsoft tarafından desteklenen farklı geçiş yolları vardır. Yolu, duyduğunuz araca göre değil, kabul edebileceğiniz kesintiye göre seçin.
- Managed Instance’a:
- Native backup ve restore: Azure Storage’daki .bak dosyalarını geri yüklemek en basit yoldur; ancak kesinti, tam yedek ve restore süresini kapsamalıdır. FILESTREAM verisi içeren yedekler geri yüklenemez.
- Log Replay Service (ücretsiz, log shipping tabanlı) hedefi cutover’a kadar restoring modunda tutar, public endpoint kullanır ve sistem güncellemeleriyle kesintiye uğrayabilir. Hedef Business Critical ise cutover sonrasında veritabanları ikincil replikalara seed edilirken bir gecikme olabileceğini hesaba katın.
- Managed Instance link, neredeyse gerçek zamanlı replikasyon için distributed availability group kullanır. SQL Server 2016’dan itibaren çalışır, General Purpose ve Business Critical’ı destekler, hedefte salt okunur erişime izin verir ve Business Critical’a gerçek online geçiş için Microsoft’un sunduğu tek seçenektir. SQL Server 2016-2019 ile link tek yönlüdür; failback SQL Server 2022’den itibaren desteklenir.
- Azure Database Migration Service Managed Instance’a online ve offline geçişi destekler; Azure Arc geçiş deneyimi ise Azure portalından değerlendirme ve geçiş yapabilir.
- Azure VM’de SQL Server’a: Microsoft şu yolları listeler: Azure Migrate (tüm sunucuyu lift and shift), backup ve restore (URL’ye de), distributed availability group, log shipping ve Azure Database Migration Service. 1 TB üzeri veritabanlarında Microsoft, ağ tabanlı yaklaşım yerine yerel native yedeğin Azure’a kopyalanmasını önerir.
- SQL Database’e: offline modda Azure Database Migration Service, BACPAC import ve transactional replication belgelenmiş yollardır. Always On gibi SQL Server yüksek erişilebilirlik özellikleri hedefte gereksiz hale gelir.
Not
Managed instance üzerinde alınan bir yedek, SQL Server’a ancak instance SQL Server 2022 veya SQL Server 2025 update policy’sini kullanıyorsa ve yalnızca o sürüme geri yüklenebilir. Always-up-to-date policy’sinde yedekler yalnızca yine Always-up-to-date olan instance’lara dönebilir ve bu policy geri alınamaz. Update policy’yi cutover’dan önce, çıkış planınızın bir parçası olarak seçin.
Hâlâ eski bir sürümdeyseniz hedef kararı sürüm kararıyla etkileşir. Şirket içi tarafı SQL Server 2025 upgrade rehberimiz ve SQL Server 2016 destek sonu rehberimiz kapsar; bu geçişleri nasıl yürüttüğümüz için veritabanı migration hizmetimize bakın. Gerçek bir örnek için ulusal bir sağlık ağının beş dakikadan kısa kesintiyle Azure’a taşınmasını okuyabilirsiniz. O geçişte yüzlerce SSRS raporu, SSIS paketi ve Always On felaket kurtarma mimarisi vardı; karar ağacının ilk sorularının yakalamak için orada olduğu türden gereksinimler.
Sık Yapılan Hatalar
- Değerlendirme yerine özellik listesine bakarak karar vermek. Dokümantasyon desteklenen ve desteklenmeyen özellikleri listeler, ancak hangilerini kullandığınızı yalnızca kendi instance’ınızın taraması gösterir. Önce uyumluluk değerlendirmesi çalıştırın.
- VM’i “güvenli” varsayılan sayıp orada durmak. VM, işletim sistemi ve SQL Server yamalarını, yedeklemeyi ve HA’yı sizin sorumluluğunuzda bırakır. Microsoft’un SLA ifadesi VM SLA’sının SQL Server sürecini kapsamadığını açıkça söyler; yani tek bir VM bir HA tasarımı değildir. Seçenekler için Always On rehberimize bakın.
- Recovery model’in olduğu gibi geçeceğini varsaymak. Her iki PaaS seçeneği de yalnızca full recovery model ile çalışır; simple veya bulk-logged recovery’ye dayanan job’lar yeniden tasarım gerektirir.
- Yalnızca compute fiyatını saymak. İkinci replikaları veya VM’leri, diskleri veya depolamayı, yedek saklama süresini ve operasyon emeğini karşılaştırmanın her iki tarafına da ekleyin.
- Çıkış yolunu unutmak. Geri dönüşün veya başka bir hedefe geçişin nasıl yapılacağını önceden bilin; örneğin link özelliğiyle ya da copy-only yedeklerle; ikisi de managed instance’ın SQL Server 2022 veya 2025 update policy’sinde olmasını gerektirir.
Aryasoft saha notu: kararı sunucu başına değil, veritabanı başına yazın. Tipik bir SQL Server ortamında instance seviyesi bağımlılıkları birkaç veritabanı doğurur. Managed Instance ile VM arasındaki kararı çoğu zaman bu birkaç veritabanı belirler; geri kalanlar daha basit seçeneğe taşınabilir.
Sık Sorulan Sorular
Aryasoft Azure SQL Kararına Nasıl Yaklaşıyor?
İşe SQL Server instance’larınızın ve her veritabanının gerçekten kullandığı instance seviyesi özelliklerin envanteriyle başlıyoruz. Kaynak ortamı da kendi geliştirdiğimiz SQL Server sağlık kontrolü HELT360 ile salt okunur olarak tarıyoruz. Ardından her veritabanını bir hedefe eşliyor, Managed Instance gereken yerde ağı tasarlıyor, toplam maliyeti lisans durumunuzla karşılaştırıyor ve iş yükü başına bir geçiş yolu ile geri dönüş noktası belirliyoruz.
Sonuçta bütçe sahibine götürebileceğiniz yazılı bir hedef mimari elinizde olur; aynı kıdemli ekip cutover ve doğrulama boyunca da yanınızda kalır. Kapsamın tamamı için Azure hizmet sayfamıza bakın.
İlgili Yazılar
Kaynaklar
Bu rehberdeki teknik iddialar 19–20 Ekim 2026 tarihlerinde aşağıdaki Microsoft dokümanlarıyla doğrulandı. Gösterilen tarih, sayfayı okuduğumuz andaki “son güncelleme” tarihidir. Limitler, bölgeler ve özellikler değişebilir; tasarımı kesinleştirmeden önce bağlantılı sayfadan teyit edin.
- What is Azure SQL? (Azure SQL family overview and comparison) (son güncelleme: 2026-03-11)
- Azure SQL Managed Instance overview (son güncelleme: 2026-02-19)
- Features comparison: Azure SQL Database and Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-09-30)
- Resource limits for Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-09-28)
- Connectivity architecture for Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-05-12)
- What is the Azure SQL Database service? (son güncelleme: 2026-10-13)
- SQL Server on Azure Virtual Machines overview (son güncelleme: 2026-04-02)
- Automate management with the Windows SQL Server IaaS Agent extension (son güncelleme: 2026-05-06)
- Azure Hybrid Benefit: Azure SQL Database and SQL Managed Instance (son güncelleme: 2025-09-02)
- Managed Instance link feature overview (son güncelleme: 2026-09-29)
- Migration overview: SQL Server to Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-06-02)
- Migration overview: SQL Server to SQL Server on Azure VMs (son güncelleme: 2026-06-22)
- Migration overview: SQL Server to Azure SQL Database (son güncelleme: 2026-02-19)
- What is Azure Database Migration Service? (son güncelleme: 2026-02-20)
- Migrate databases from SQL Server by using Log Replay Service (Azure SQL Managed Instance) (son güncelleme: 2026-04-16)
- Business continuity and HADR for SQL Server on Azure Virtual Machines (son güncelleme: 2025-09-17)
- T-SQL differences between SQL Server and Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-07-16)
- SQL Server migration in Azure Arc (son güncelleme: 2026-09-15)
- Update policy: Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2026-09-25)
- Stop and start an instance: Azure SQL Managed Instance (son güncelleme: 2025-08-27)
- Azure SQL Database pricing (Microsoft) (güncel fiyat sayfası; bölgenize ve para biriminize göre güncel fiyatı kontrol edin)
- Azure SQL Managed Instance pricing (Microsoft) (güncel fiyat sayfası; bölgenize ve para biriminize göre güncel fiyatı kontrol edin)
- SQL Server Standard virtual machines pricing (Microsoft) (güncel fiyat sayfası; bölgenize ve para biriminize göre güncel fiyatı kontrol edin)
- Azure pricing calculator (Microsoft) (güncel fiyat sayfası; bölgenize ve para biriminize göre güncel fiyatı kontrol edin)
Azure Geçiş Danışmanlığı
Taşımadan önce doğru Azure SQL hedefini seçin
Bir hedefe karar vermeden önce Aryasoft’un kıdemli DBA ve bulut ekibiyle konuşun. Uyumluluğu, ağı, lisanslamayı ve geçiş riskini değerlendirir, her veritabanı için belgelenmiş bir hedef mimari bırakırız.
